|
Baze Legal ba Prosesu Foti Dadus no Programa Ita Nia Rai
Kooperasaun entre programa Ita Nia Rai ho Governu Timor-Leste maka definidu liu husi akordu ida (Memorandum of Understanding) ne'ebe asina entre USAID Timor-Leste ho Ministeriu da Justica, 13 Junu 2008.
Konstituisaun Timor-Leste nian iha Artigu 54 fo garantia ba sidadaun ida-idak nia direitu ba propriedade privadu.
 |
Representante USAID Mark White ho Ministra da Justiça Dra. Lúcia Lobato bainhira asina tiha akordu entre USAID ho Ministériu da Justiça hodi hala'o programa Ita Nia Rai. |
Baze legal ba prosesu foti dadus kona-ba rai maka hetan husi Dekretu husi Ministra da Justica, no. 229/GM/MJ/VII/2008 [.pdf 96KB],ne'ebe ita mos bolu "Dekretu Kadastru nian". Dekretu ne'e maka asina 1 Julhu 2008, no fo autorizasaun ba DNTPSC ho ekipa Ita Nia Rai atu foti dadus kona-ba rai, tuir ordem geografika pre-determinadu (sistematika).
Informasaun ne'ebe foti husi inisiativu ne'e maka ofisial no sei komposta Kadastru Nasional Propriedade-nian. Kadastru ne'e maka hanesan baze ba dadus ida ho informasaun kona-ba rai no deklarante na'ain ba rai.Dekretu 229/2008 estabelese regra no prosedimentu hodi foti dadus ne'e, no garantia mos katak baze ba dadus sei loke ba publiku hodi haforsa transparensia.
Anteprojetu Lei Kona-ba Rai
Sesta-feira 12 de Junu 2009, Ministériu da Justiça lansa Konsulta Públika ba Anteprojektu Lei de Terras, ne'ebe sei halao to'o 21 Outubru 2009. Durante tempu ne'e, públiku sei iha oportunidade atu fó hanoin ka komentariu ruma kona-ba ezbosu Lei importante ne'e.
Anteprojektu Lei de Terras maka publika iha website Ministériu da Justiça nian nomos bele download husi link iha kraik ne'e.
Iha kraik mós bele hetan dokumentus ne'ebe bele asiste sosiedade sivil ka grupu seluk atu hala'o konsulta. Ida ne'e inklui dokumentu Matadalan Legal, ne'ebe esplika Ezbosu Lei ho ninia termus legal ruma, no Livru Matadalan Komunitariu ne'ebe esplika Ezbosu Lei ho termus simples liu.
Ami publika mós iha kraik ne'e "Guia Fasilitador" ne'ebe fó ezemplus no perguntas ne'ebe bele fasilita husi grupu sosiedade sivil ida hodi loke komunidade nia hanoin.
Dokumentus
- Dekretu No. 229/2008 Ministra da Justiça nian (Portugese) [.pdf 96KB]
- Anteprojektu Lei de Terras:
- Versaun Segundu Anteprojetu Lei de Terras (22 Setembru 2009)
- Versaun Terseiru Anteprojetu Lei de Terras
- FOUN! Versaun Anteprojetu Lei de Terras ne'ebe hetan ona aprovasaun iha Concelho Ministros iha 10 Marsu 2010 [.pdf 348KB]
Links seluk tan
- Konstituisaun (lei Inan) Timor-Leste:
|