Home Notisias Prosesu Mapa Legal Perguntas Kontaktu Ami Info Programa
Ingles
Tetun
Ita Nia Rai logo
 

RDTL logo

 

HO APOIO HUSI:
USAID logo

Kalendario Ita Nia Rai
Kalendario Ita Nia Rai
 

INFORMASAUN LEGAL

Klik iha ne'e atu hatene kona-ba:

  1. Baze Legal Prosesu Foti Dadus kona-ba Rai no Programa Ita Nia Rai nian
  2. Anteprojetu Lei kona-ba Rai

 

Baze Legal ba Prosesu Foti Dadus no Programa Ita Nia Rai

Kooperasaun entre programa Ita Nia Rai ho Governu Timor-Leste maka definidu liu husi akordu ida (Memorandum of Understanding) ne'ebe asina entre USAID Timor-Leste ho Ministeriu da Justica, 13 Junu 2008.

Konstituisaun Timor-Leste nian iha Artigu 54 fo garantia ba sidadaun ida-idak nia direitu ba propriedade privadu.

Photo USAID Mission Director Mark White and Minister of Justice Dr. Lucia Lobato shaking hands after signing a Memorandum of Understanding
Representante USAID Mark White ho Ministra da Justiça Dra. Lúcia Lobato bainhira asina tiha akordu entre USAID ho Ministériu da Justiça hodi hala'o programa Ita Nia Rai.

Baze legal ba prosesu foti dadus kona-ba rai maka hetan husi Dekretu husi Ministra da Justica, no. 229/GM/MJ/VII/2008 [.pdf 96KB],ne'ebe ita mos bolu "Dekretu Kadastru nian". Dekretu ne'e maka asina 1 Julhu 2008, no fo autorizasaun ba DNTPSC ho ekipa Ita Nia Rai atu foti dadus kona-ba rai, tuir ordem geografika pre-determinadu (sistematika).

Informasaun ne'ebe foti husi inisiativu ne'e maka ofisial no sei komposta Kadastru Nasional Propriedade-nian. Kadastru ne'e maka hanesan baze ba dadus ida ho informasaun kona-ba rai no deklarante na'ain ba rai.Dekretu 229/2008 estabelese regra no prosedimentu hodi foti dadus ne'e, no garantia mos katak baze ba dadus sei loke ba publiku hodi haforsa transparensia.

 

Anteprojetu Lei Kona-ba Rai

Sesta-feira 12 de Junu 2009, Ministériu da Justiça lansa Konsulta Públika ba Anteprojektu Lei de Terras, ne'ebe sei halao to'o 21 Outubru 2009. Durante tempu ne'e, públiku sei iha oportunidade atu fó hanoin ka komentariu ruma kona-ba ezbosu Lei importante ne'e.

Anteprojektu Lei de Terras maka publika iha website Ministériu da Justiça nian nomos bele download husi link iha kraik ne'e.

Iha kraik mós bele hetan dokumentus ne'ebe bele asiste sosiedade sivil ka grupu seluk atu hala'o konsulta. Ida ne'e inklui dokumentu Matadalan Legal, ne'ebe esplika Ezbosu Lei ho ninia termus legal ruma, no Livru Matadalan Komunitariu ne'ebe esplika Ezbosu Lei ho termus simples liu.

Ami publika mós iha kraik ne'e "Guia Fasilitador" ne'ebe fó ezemplus no perguntas ne'ebe bele fasilita husi grupu sosiedade sivil ida hodi loke komunidade nia hanoin.

 

Dokumentus

  • Versaun Terseiru Anteprojetu Lei de Terras
  • FOUN! Versaun Anteprojetu Lei de Terras ne'ebe hetan ona aprovasaun iha Concelho Ministros iha 10 Marsu 2010 [.pdf 348KB]

 

Links seluk tan